Nhà văn Nguyên Ngọc. (Hình: VNN)

HÀ NỘI (NV) - Nhà văn Nguyên Ngọc, cựu đại tá quân đội Bắc Việt, nguyên tổng biên tập báo Văn Nghệ, một thành viên chủ chốt của Viện IDS, trong bài trả lời phỏng vấn của trang mạng bauxitevietnam.info hôm 22 Tháng Mười, đã phê phán nặng nề Quyết Ðịnh 97 của chính phủ Nguyễn Tấn Dũng và gọi nó “là một gông cùm khoa học và trí tuệ.”

Quyết Ðịnh 97 của chính phủ Việt Nam do ông Nguyễn Tấn Dũng ký và ban hành ngày 14 Tháng Chín, 2009, mà qua đó, cấm cá nhân và tổ chức phản biện chính phủ. Trước khi quyết định này có hiệu lực vài tiếng đồng hồ, cũng trong ngày 14 Tháng Chín, Viện IDS, nơi quy tụ những trí thức hàng đầu của Việt Nam, đã tuyên bố tự giải tán để phản đối khi họ cho rằng, quyết định này là “phản dân chủ,” “phản khoa học.”

Sau khi các nhà khoa học của Viện IDS lên tiếng phản đối, chính phủ Nguyễn Tấn Dũng ra một thông báo đòi “xử lý” việc Viện IDS tuyên bố tự giải tán và đe dọa xử lý những phát biểu “thiếu tinh thần xây dựng” của một số cá nhân thuộc viện này.

Bản thông báo sau đó bị giới trí thức tại Việt Nam phản bác nặng nề, trong đó nhà văn Nguyên Ngọc lên tiếng rằng “Viện IDS (cũ) đã quyết không thể sống trong gông cùm đó.”

Ông cũng nói thêm với những người trẻ tuổi từng ủng hộ Viện IDS rằng, “Tôi nghĩ là các bạn trẻ hiểu rõ điều đó. Tôi đầy lòng tin ở các bạn trẻ.”

Trước đó, hôm 15 Tháng Mười, trả lời phỏng vấn của Người Việt về bản thông báo của chính phủ Nguyễn Tấn Dũng, Tiến Sĩ Nguyễn Quang A, nguyên viện trưởng Viện IDS nói rằng, “Câu ‘xử lý những phát biểu thiếu tinh thần xây dựng... ’ ’ là một sự đe dọa, trù dập không đúng pháp luật.”

Tiến Sĩ Nguyễn Quang A nói ông “lấy làm tiếc là những ý kiến xây dựng theo đúng pháp luật của chúng tôi đã không được những người có thẩm quyền đếm xỉa.”

Trở lại bài trả lời phỏng vấn của nhà văn Nguyên Ngọc trên trang mạng bauxitevietnam.info, nhà văn này cho rằng Quyết Ðịnh 97 “chắc chắn đã phạm những sai trái nặng nề” và theo ông thì “chẳng có gì khiến thủ tướng phải thúc giục ‘khẩn trương thực hiện’ đến thế.”

Ông nói thêm, “Hoàn toàn chưa có gì nóng bỏng, nguy hiểm ở đây cả. Ai cũng có thể biết còn có nhiều việc bức xúc hơn nhiều, như việc mấy trăm ngư dân bị lính Trung Quốc hành hung dã man trên chính vùng biển của ta, lại trong tình hình phải chạy tránh bão, khiến nhân dân cả nước phẫn nộ, sao đến nay chỉ thấy mới có Hội Nghề Cá yếu ớt lên tiếng, còn chính phủ thì chưa hề ‘khẩn trương’ động tay?”

Và ông đặt câu hỏi, “Ðương nhiên động thái ‘khẩn trương’ này khiến người ta không thể không đặt câu hỏi về động cơ thật sự của cái quyết định kia.”

Bình luận về thông báo đòi “xử lý” Viện IDS của chính phủ Nguyễn Tấn Dũng, nhà văn Nguyện Ngọc nói, “một văn bản chính thức của cơ quan nhà nước lại được viết bằng những từ ngữ mơ hồ như vậy. ‘Xử lý thích hợp và đúng quy định đối với việc tự giải thể của IDS’ là thế nào? Là giúp nó hoàn thành các thủ tục giải thể trong thời hạn 60 ngày theo đúng luật chăng? Hay trừng trị nó vì nó đã dám tự giải thể, như trong tuyên bố ngày 14 Tháng Chín, 2009 của viện, ‘để bày tỏ thái độ dứt khoát của mình đối với Quyết Ðịnh 97?’ Dư luận đang chờ xem ý nghĩa thực sự của từ ngữ trên.”

Trả lời về việc thông điệp mà chính phủ Nguyễn Tấn Dũng đòi “xử lý” Viện IDS là gì, ông Nguyên Ngọc nói thông điệp đe dọa ấy không chỉ nhắm vào các thành viên cũ của IDS, mà qua đó, cho mọi người dân.

Cũng trong bài phỏng vấn, nhà văn Nguyên Ngọc cũng nhắc lại một lần nữa về tuyên bố ngày 14 Tháng Chín, 2009 của IDS về Quyết Ðịnh 97 là “phản tiến bộ, phản khoa học, phản dân chủ, và chẳng khác nào thể hiện chính sách ngu dân.” (K.N)