Công trường chuẩn bị xây dựng nhà máy luyện bột nhôm alumina ở Tân Rai, Lâm Đồng. Hình CLBNBTD

HÀ NỘI 28-5 (TH) .- Đọc lại bản tin do chính tập đoàn Nhôm Trung quốc (Chalieco) phổ biến, người ta thấy công ty này loan báo hợp tác liên doanh với đối tác tập đoàn Than Khoáng Sản (TVK) của Việt Nam để khai thác bauxite ở Việt Nam.

Điều này cho thấy khác với những gì được nêu ra trong bản báo của chính phủ CSVN gửi Quốc hội của chế độ ngày 22/5/2009 vừa qua.

“Chalieco đã ký thoả thuận hợp tác với Vinacomin (tên giao dịch với nước ngoài của Tập đoàn than khoáng sản quốc doanh CSVN tức TKV viết tắt trong tiếng Việt) , nhà sản xuất nickel lớn nhất Việt Nam để cùng đầu tư xây dựng nhà máy tuyển luyện alumina (bột nhôm sơ chế) ở Tây nguyên, Việt Nam. Chúng tôi được biết là sản lượng alumina dự trù sản xuất hàng năm tới 600,000 tấn”. Bản tin của Chalieco ngày 18/7/2008 viết trên website của họ như vậy.

Bản tin này cho hay thêm rằng “Sự hợp tác gồm có 3 dự án, bao gồm cả thiết kế nhà máy luyện bột nhôm, mua trang bị và thiết kế xây dựng kỹ thuật. Chalieco trù tính hoàn rất nhà máy tuyển luyện bột nhôm trong vòng 2 năm”

(Chalieco had signed cooperation agreement with Vinacomin, the largest nickel producer in Vietnam to jointly invest in building an alumina plant in Central Highlands, Vietnam. It is learned that the annual production of the alumina project is expected to reach 600,000 tonnes.

The cooperation consists of three projects, including the design of alumina plant, equipment purchases and engineering construction. Chalieco planned to finish the alumina plant within two years.)

Bản tin năm ngoái của tạp toàn quốc doanh Trung quốc Chalieco nói như vậy, nhưng trong bản báo cáo của chính phủ CSVN doBộ trưởng Bộ công Thương Vũ Huy Hoàng ký thay Nguyễn Tấn Dũng lại nói rằng các dự án trên hoàn toàn do TKV đầu tư và “không phải dự án liên doanh với nước ngoài”.

Đoạn báo cáo liên quan đến điều nói trên do ông Vũ Huy Hoàng viết: “Cả 2 dự án trên đều do Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam - doanh nghiệp nhà nước chủ chốt trong ngành khoáng sản làm chủ đầu tư, không phải dự án liên doanh với nước ngoài. Đối với dự án Nhà máy alumin Tân Rai, Công ty Chalieco, Trung Quốc chỉ là đơn vị trúng thầu thi công gói thầu EPC nhà máy alumin với thời hạn thi công 24 tháng, sau khi hoàn thành xây dựng (kèm theo việc đào tạo, chuyển giao công nghệ), nhà thầu Chalieco sẽ bàn giao cho phía Việt Nam tiếp nhận để quản lý, vận hành và rút toàn bộ lao động, trang thiết bị thi công về nước. Dự kiến nhà máy alumin Tân Rai sẽ đưa vào sản xuất cuối năm 2010 hoặc đầu 2011”.

Không những vậy, bản báo cáo của ông Hoàng còn viết: “Như vậy có thể khẳng định rằng 2 dự án bô-xít Tân Rai và Nhân Cơ do một doanh nghiệp nhà nước của Việt Nam tự đầu tư trên địa bàn Tây Nguyên, đã được địa phương và các bộ, ngành liên quan thỏa thuận về vị trí, địa điểm (trong đó có liên quan đến an ninh, quốc phòng) đáp ứng các yêu cầu về an ninh, quốc phòng quốc gia và khu vực”.

Theo ý kiến của nhóm trí thức chống đối khai thác bauxite, “Cùng đầu tư có nghĩa là Chalieco cũng phải bỏ tiền vào. Mà đã bỏ tiền vào tức là có cổ phần, có lợi nhuận.”

Điều này cho thấy bản báo cáo của chính phủ CSVN không báo cáo đúng sự thật.

Mới đây, tướng Võ Nguyên Giáp đã gửi lá thư thứ ba cho Bộ Chính Trị CSVN thúc hối ngừng ngay chứ không phải chỉ làm thí điểm kế hoạch khai thác bauxite tại Việt Nam. Tại diễn đàn Quốc hội, đại biểu Nguyễn Minh Thuyết tố cáo nhà cầm quyền Hà Nội không đưa dự án khai thác bauxite ra xin phép quốc hội là “lách luật”.

Nhà cầm quyền Hà nội từng loan báo hồi tháng Hai vừa qua khi có nhiều chống đối trong dư luận rằng khai thác bauxite là “chủ trương lớn của Đảng và Nhà Nước CSVN”. Họ cũng từng lập dự án phỏng định số tiền sẽ dùng để đầu tư khai thác bauxite sẽ khoảng 15.6 tỉ đô la từ nay cho đến trước năm 2025.

Trong khi đó nhằm tránh né những chỉ trích đòi đưa ra quốc hội “xin phép” thì lại nói mỗi dự án đó “nhỏ” tức chưa tới 1 tỉ đô la đầu tư nên không cần phải “xin phép” cái “cơ quan quyền lực cao nhất nước”.