Một nữ sinh tiểu học đi ngang tấm bảng tuyên truyền chống các loại tệ nạn xã hội như mãi dâm, nghiện ngập ma túy tại tỉnh Sơn La hôm đầu Tháng Năm 2009. (Hình: Hoàng Ðình Nam/AFP/Getty Images)

SÀI GÒN (TH).- “Sỉ nhục học sinh trước lớp, chỉ cho phép tắm trong 7 phút, quá giờ là ăn roi, dùng điểm số làm công cụ phạt những em không làm vừa lòng... là tình trạng khá phổ biến trong nhiều trường học hiện nay”.

Báo điện tử VnExpress nêu ra như vậy trong một bài viết nói về tình trạng bạo lực học đường mà những người có nhiệm vụ giáo dục lại làm ngược lại những gì đúng ra họ không được phép.

Một số dẫn chứng được tờ báo này kể lại: “Trong một lần cúi xuống gầm bàn để lấy cây bút, một học sinh nữ của trường PTTH tại Sài Gòn bị cô giáo ví “như là chó”. Bạn bè trêu chọc. Từ đó cô bé mắc bệnh trầm cảm buộc gia đình quyết liệt đòi chuyển trường cho con.”

Tờ báo nói đây là một trong những tình huống vi phạm nghiêm trọng đạo đức nghề giáo mà ông Ðỗ Quốc Anh, giám đốc cơ quan đại diện Bộ Giáo Dục Ðào Tạo tại Sài Gòn đưa ra trong buổi hội thảo về bạo hành nhà trường ngày 27 Tháng Năm do Trung tâm tư vấn tâm lý FDC và Viện nghiên cứu Giáo dục tổ chức.

Tờ báo thuật lại lời bà Lê Thúy Hòa, hiệu trưởng trường PTTH tư thục Nguyễn Thái Bình lại đưa ra trường hợp bạo hành khác với học sinh ở một trường nội trú. Theo lời bà, trường này đưa ra quy định, mỗi học sinh chỉ được phép tắm trong vòng 7 phút, nếu em nào quá thời gian sẽ bị giám thị đánh bằng roi. Bà Hòa cho biết thêm, thậm chí có những trường còn chủ trương sắp roi để “giáo dục” học sinh.

Trong những trường hợp khác, trước hàng chục học sinh trong lớp, cô giáo lớn tiếng sỉ nhục một em về chuyện học tập: “Mày học lớp 7 mà thua con tao học lớp 3”. Hay như chuyện giáo viên tại một trường THCS bắt một học sinh 13 tuổi đứng trước lớp giải thích “thế nào là cave”, khiến nữ sinh cảm thấy xấu hổ và bị bạn bè trêu chọc.

Tại một trường học ở Huế, một cô giáo đã cho lệnh cả lớp tát một học sinh đến mang thương tật phải nằm bệnh viện. Hồi năm 2007, báo VietnamNet cho hay ít nhất 10 tỉnh có trường học xảy ra nạn bạo hành học đường bị báo chí phanh phui. Ðó chỉ là phần nổi của tảng băng vì cũng khoảng thời gian này, một cuộc nghiên cứu của một tổ chức quốc tế nói rằng hàng triệu trẻ em Việt Nam là nạn nhân của nạn bạo hành học đường hàng ngày. Bài viết của VnExpress ngày 28 Tháng Năm 2009 cho thấy tình trạng này vẫn còn dấu hiệu nghiêm trọng.

Hồi đó, Bộ Giáo Dục Ðào Tạo CSVN đã phải mở chiến dịch vận động “mỗi thầy cô giáo là một tấm gương đạo đức”. Tuy nhiên chiến dịch chưa kịp phát động thì Bộ GD-ÐT CSVN “đã phải ứng phó bằng liên tiếp có văn bản, chỉ thị đề nghị không tái diễn tình trạng bạo hành học đường.” Báo VietnamNet viết như vậy và cho rằng: “Món nợ đạo đức người thầy có lẽ không thể trả bằng những cuộc vận động hay mệnh lệnh hành chính”.

Theo bà Phan Thanh Minh, đại diện Sở Lao động Thương binh và Xã hội CSVN, nói trong cuộc hội thảo về giáo dục nói trên thì những lời nhục mạ của thầy cô giáo là hình thức sỉ nhục, bạo lực trong học đường. Dù không xâm phạm đến thân thể các em, song những cách giáo dục đó lại làm tổn thương nghiêm trọng đến tâm hồn trong sáng của học sinh. “Những câu nói này tưởng như không phải là bạo lực nhưng thực ra lại ảnh hưởng không nhỏ đến tâm lý, nhận thức của trẻ và cả niềm tin của các em với thầy cô giáo”, bà Minh phát biểu.

Các chuyên gia tâm lý và nhà nghiên cứu phát triển cho biết, tình trạng bạo hành với trẻ em trong nhà trường không chỉ biểu hiên ở hành vi đánh đập, phơi nắng, tát vào mặt, gõ đầu... mà còn được thể hiện trong thái độ đe dọa, sỉ nhục về mặt tinh thần. Ðặc biệt tình trạng bạo hành bằng công cụ điểm số cũng là một biểu hiện tồn tại trong nhà trường.

“Những học sinh không đi học thêm tại nhà thầy cô, hoặc do không có cảm tình xuất phát từ thái độ, tác phong của học sinh... nhiều giáo viên đã đánh vào kết quả học tập của các em. Ðây cũng là một hình thức của nạn bạo hành học sinh trong nhà trường”, ông Quốc Anh cho biết trong cuộc hội thảo.

Trái với lời báo động của giới giáo viên, ông Anh lại cho là: “tình trạng bạo lực trong học đường hiện nay mặc dù chưa phổ biến nhưng với những vụ việc xảy ra trong thời gian qua, cũng đã đến mức báo động đối với gia đình, nhà trường và xã hội”. Con số thống kê của Bộ GDÐT CSVN cho thấy, trong năm học 2008, cả nước chỉ “có 20 vụ bạo hành nghiêm trọng xảy ra ở các địa phương, trong đó Hà Nội có 5 vụ, Sài Gòn 3 vụ. Số giáo viên vi phạm đạo đức nghề giáo là 46 trường hợp, 9 giáo viên đã bị buộc phải thôi dạy”.

“Sức ép về chương trình giảng dạy, sai lệch về quan niệm ‘thương cho roi cho votỳ’, sự tác động của môi trường xã hội, thiếu phương pháp sư phạm... là những yếu tố được các chuyên gia cho là nguyên nhân dẫn đến tình trạng bạo hành đối với trẻ em và học sinh.” VnExpress nói.

Tờ báo dẫn nhận định của phó viện trưởng viện nghiên cứu phát triển Sài Gòn, Tiến Sĩờ Nguyễn Thị Hậu, nói những hậu quả đáng tiếc của nạn bạo hành nói chung không chỉ là sự đau đớn tổn thương về thể xác mà còn là những sang chấn tâm lý mạnh cần phải điều trị lâu dài, thậm chí dẫn đến việc các em tự giải thoát cho mình bằng cách chọn cái chết.